بزرگداشت مورخ و خاورشناس تاجیک در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

 

سرویس فرهنگی: در ادامه سلسله مراسم ها و بزرگداشت های انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، مراسم بزرگداشت مورخ و خاورشناس شهیر تاجیکستان، باباجان غفوراف با حضور علما، استادان، فرهیختگان و دوستداران علم و دانش عصر روزگذشته در تالار اجتماعات شهید مطهری انجمن برگزار ‌شد.‏
به گزارش خبرنگار ما، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی این بار به سراغ یکی از چهره های فرهنگی در پهنه ایران زمین رفته و خارج از مرزهای سیاسی از کسی تجلیل می کند که نام او برای مردم تاجیکستان به نیکی یاد می شود. نام باباجان غفوراف، قهرمان تاجیکستان، بدون شک در فهرست چهره‌های ماندگار این کشور بکار برده می‌شود. غفوراف از جمله کسانی بود که به فعالیت علمی و پژوهشی در رشته تاریخ مردم تاجیک اهتمام داشت. تجلیل دکتر حسن بلخاری، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، از غفوراف که او را “از تبار راستان و رادمردان” نامید حتما بر همین اساس است. به گفته وی: حیات سراسر تلاش و تحقیق و پژوهش باباجان غفوراف نشان می‌دهد در احیای عظمت و بزرگی ملت تاجیک، به‌ویژه در اثر سترگ و مهمش تاجیکان، از حماسه‌سرایی فردوسیِ به تعبیر او کبیر، اشعار نغز و لطیف و دلکش رودکی، از نکته‌سنجی‌ها و ژرف‌بینی‌های خیام، از اخلاق‌گرایی و مردم‌گرایی‌های حکیمانه و بی‌نظیر سعدی و از غزل‌های شور‌برانگیز و بس عارفانه حافظ بسیار متأثر بوده است.این قله‌های معنا و معرفت و این سرچشمه‌های خِرد و معنویت، و مهم‌تر اساطیر بلند و بزرگ حکمت و دانایی چنان در روح و جان باباجان رسوخ یافتند و بر جانش نشستند که تاریخ تاجیکان را به عنوان سندِ هویتِ تباری بسیار نام‌آشنا در آسیا، بر بنیاد فرهنگ‌پرورده در حکمتِ این بزرگان نگاشت. بنابراین فعل او نه یک تاریخ‌نگاری صرف که هویت‌نگاری یک قوم و ملت بود و از همین‌رو تاجیکان او را بسیار دوست داشته و پس از صدرالدین عینی، قهرمان ملی تاجیکستان می‌دانند.
دکتر بلخاری تاکید دارد که “احترام و افتخاری که تاجیکستان برای باباجان به واسطه اثر سترگش تاجیکان قائل‌اند، دقیقاً از همین شاهکار نشأت می‌گیرد؛ شاهکاری که در هیاهوی ذبح هویت فرهنگی اقوام و به تبع آن ملت‌ها، جایگاه مهم و تاریخی مردمان تاجیکستان را ابتدا به خودشان و سپس به جهانیان نمایاند.این اندیشمند شرقی، ‌زاده خجند است و «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی» در صحن خود پیکره‌ای از «کمال خجندی» را دارد، همو که از عارفان و شارعان پارسی‌گوی قرن هشتم هجری بود و از سرآمدان فرهنگ و ادبیات ایرانی”.
دکتر بلخاری در این مراسم این نکته را طرح کرد، چرا بزرگداشتی برای غفوراف برگزار کرده است: یکی آنکه این انجمن به چهره‌هایی که در حوزه‌های ایران فرهنگی فعالیت می‌کنند می‌پردازد و دیگر آنکه کتاب تاجیکان وی توانسته یک ملت را با این اثر معرفی کند. غفوراف تلاش بسیاری در معرفی چهره‌های فاخر فرهنگی ایران‌زمین داشته است و در زمان شوروی سابق چنین تلاشی سترگ و سخت بوده است.
بنابراین ما ایشان را به عنوان پاسدار فرهنگی ایران‌زمین می‌شناسیم. دکتر مهدی محقق، رئیس هیأت‌مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، که با غفوراف دیدار و دوستی داشت در‌این‌مراسم گفت: در ادبیات فارسی اشاره به شهرهای تاجیکستان بسیار بوده است، مانند سعدی که در بوستان اشاره می‌کند. مرحوم غفوراف نزدیک پنجاه‌سال پیش ایشان را در دهلی‌نو دیدم، یونسکو برنامه‌ای با عنوان آسیای‌مرکزی داشت و هر یک از کشورها به بخشی از فرهنگ می‌پرداختند. بخش علوم به هندوستان واگذار شده بود و از ایران من و مرحوم عباس زریاب‌خویی و دکتر سیدحسین نصر شرکت کرده بودیم و در آنجا با شخصیتی عالم، موقر و فاضل برخورد کردم که او باباجان غفوراف بود. بعداً با او مراوده داشتم که نه تنها متواضع بود بلکه به اهل علم احترام می‌گذاشت بعداً بیشتر مکاتبات داشتیم. ایشان مرا برای بزرگداشت یکی از بزرگان موسیقی ایران به تاجیکستان دعوت کردند که نتوانستم بروم. مردم تاجیکستان غریزه علم و علم‌دوستی دارند. من با علمای تاجیکستان ارتباط داشتم و کتابهای آنها را تدریس کردم.
دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب‌فارسی نیز در این مراسم شرکت کرد و درباره غفوراف گفت: وسعت اشتغالات علمی و عملی غفوراف را کم‌نظیر می‌دانم. تحصیلات او و حتی تجربه روزنامه‌نگاری او قابل توجه است. اینها نشان می‌دهد که او سری پرشور در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی و علمی داشته است. در کارنامه او بیش از سیصد مقاله و کتاب ذکر شده و تحت نظارت او آثار متعددی منتشر شده است.
از سوی یونسکو هم مسئولیت‌های قابل توجه و مهمی واگذار شده است. اما باید در نظر داشت که نقش غفور اف در حفظ هویت ملی تاجیکستان مهم و جدی است. برخی از دانشمندان تاجیکستان سعی کردند که در شرایط دشوار حکومت کمونیستی هویت مردم تاجیک را حفظ کنند و غفور اف یکی از آنهاست. اگر امروز می‌بینیم تاجیکستان هویت خودش را احراز کرده باباجان غفور اف یکی از آنهاست که در طوفان، چراغ فرهنگ را روشن نگاه داشته است. امروز تاجیکستان او را گرامی می‌دارد و ما امیدواریم روابط فرهنگی ایران و تاجیکستان گسترش و توسعه یابد.
مرادجان بوری بای اف، معاون سفیر تاجیکستان در ایران، نیز پیام سفیر تاجیکستان را در این مراسم قرائت کرد. او در پیام خود آورده است: ملت تاجیکستان در رشد و فرهنگ جهانی سهم داشته است و غفور اف در طول عمر خود در راه اعتلای فرهنگ تاجیک تلاش کرده است. نام و آثار او در تاجیکستان ثبت و ضبط شده است.
وی همچنین اعلام کرد که توافق شد در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی بخشی از آثار غفور اف و کتاب‌های تاجیکی قرار داده شود.
دکتر علی اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، هم در این مراسم گفت: مردم تاجیک در طول تاریخ زندگی فراز و نشیبی داشتند و در پاسداری از فرهنگ، زبان و خط خود جان فشانی کرده‌اند. در دوران قبل از حکومت کمونیستی، روس‌ها تلاش داشتند حتی خط تاجیکان را تغییر دهند. بنابراین مشکلات عدیده‌ای برای این قوم به وجود آمده است. اگر صدرالدین عینی و بابان جان غفور اف و دیگران نبودند قوم تاجیک با مسائل نا به هنگامی روبه‌رو می‌شد و اینها در برهه مهم تاریخی برای احیای هویت تاریخی قوم تاجیک تلاش کردند.
دکتر صفر عبدالله، عضو تاجیکی پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نیز در این مراسم از بزرگداشت مردی که با هستی خود گوشه‌ای از جهان فارسی زبانان را روشن می‌کرد صحبت کرد.
وی گفت: غفور اف از جمله دانشمندانی بود که علیه یکسان‌سازی حکومت کمونیستی با فعالیت‌های فرهنگی خود ایستادگی کرد.
وی گفت: وقتی که در ایران از چنین بزرگمردی یاد می‌شود نشان از احترام بزرگی به بزرگان است، بسیاری از عمر ملت ما در برابر طوفان حوادث در دفاع گذشته است و فرهنگ ما توانست در چنین حوادثی ما را کمک کند. پاینده باد زبان فارسی و همه فارسی زبانان و تمام کسانی که به زبان و فرهنگ‌ فارسی اهتمام می‌ورزند.
دکتر اصغر دادبه نیز در پایان این مراسم سخنانی ایراد کرد و از توجه به غفور اف سخن گفت و لوح تقدیر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نیز اهداء شد.


منبع: روزنامه اطلاعات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *