بزرگداشت دکتر آذرتاش آذرنوش در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

 

سرویس فرهنگی، هنری: بزرگداشت دکتر آذرتاش آذرنوش دیروز در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به عنوان جلسه ۱۶۸ برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما در این جلسه دکتر حسن بلخاری رئیس این انجمن گفت: سخن گفتن از برکات کارهای مهم این استاد را باید با جملات ابن‌خلدون آغاز کنم چرا که ایرانیان به علت تمدن فاخر، استوارتر بودند و در صناعت نحو، سیبویه بود و همه آنها از لحاظ نژاد ایرانی بودند و طبیعت ایرانیان آموختند… دانشمندان و عالمان فقه و کلام و بیشتر مفسران ایران بودند و به جز ایرانیان کسی برای علم قیام نکرد… ابن خلدون چنین گفت و باید گفت یکی از ایرانی‌ترین نام‌ها آذرتاش آذرنوش، استاد مسلم زبان عربی است که مصداق بارز کلام ابن‌‌خلدون است که اگر ایران نبود، اسلام در شنزار عربستان دفن شده بود. وی افزود: استاد آذرنوش کسی است که بین سال‌های ۶۵ تا ۶۹ در دانشکده الهیات، برخی از دروس عربی را نزد ایشان گذراندم فلذا این نکته مهم است که حضرت استاد، در ترویج زبان قرآن و زبانی که کامل است، بیشترین زحمت را در این راستا کشیده‌اند ما در فلسفه هنر و زیبایی شناسی بحث مهمی داریم که همانا نسبت فرم و محتواست در تاریخ این نسبت با مفهوم رایج فرم، مورد سؤال بوده است. آیا فرم عرض است و معنی ذات؟ آیا معنا را می‌توان در هر فرمی جاری ساخت؟ عرضیت زبان ساختارهای زیادی ایجاد کرده است اما همیشه ثابت مانده است.
این قاعده رایج در قرآن و زبان عربی شکسته شده است. اگر حقیقتاً زبان عرض است و معنا در هر ساختاری می‌تواند ظاهر شود، چرا قرآن بر عربیت خود تکیه کرده است؟ این اصرار خود حق، شکست آن قائده است که دست‌کم در متن مقدس زبان عرض محسوب نمی‌شود و جزو ذات است. پس باید در این زبان، ظرفیتی برای استفاده از وحی بوده باشد.
سپس کاظم بجنوردی رئیس دایره‌المعارف بزرگ اسلامی گفت: امروز روز آذرنوش است. آذرنوش سهم بسیار بزرگی در مرکز دایره‌المعارف و ادب فارسی داشته و دارند. ایشان ۳۲ سال است که در این مرکز هستند و ریاست بخش ادبیات عرب را بر عهده داشتند و عضو شورای عالی علمی هستند. ما هم از نظرات ایشان بهره می‌بریم. به اعتقاد من ایشان ابن مقفع زمان هستند. در مرکز دایره‌المعارف و در مدت ۳۲ سال، ۱۷۴ مقاله بسیار ارزشمند نوشتند. ایشان به عنوان رئیس بخش و مشاور عالی در این دو سال اخیر، که اکنون جانشین ایشان بابک فرزانه است، ۵۵۳ مقاله نوشته‌اند یعنی نقش بزرگی را ایفا می‌کنند. فضلای بزرگی تربیت شده ایشان هستند. او با اخلاق زیبایی که دارد، جوانان زیادی را جذب کرده است.
سپس احمد پاکتچی، مدیر بخش علوم قرآنی دایره‌المعارف بزرگ اسلامی گفت: استفاده از رویکرد زبان‌های سامی و عربی برای فهم قرآن، مدیون ایشان است که زبان آرامی را در کمبریج فرا گرفته‌اند. زبان‌شناسی تطبیقی و کارکردی کردن آن شاخص کار ایشان است. دانستن چند زبان سامی و اروپایی، کار ایشان را راحت‌تر کرد که آموزش زبان عربی با ریشه‌ سامی به ایرانیانی که زبان فارسی با ریشه هند و اروپایی دارد، آسان‌تر شود.
در ادامه بحث زبان‌شناسی تطبیقی باید به مقالات ایشان توجه کرد که مثلاً در یک مقاله به ساختار‌شناسی زبان عربی در ترجمه آیات قرآن توجه کردند.
رویکرد بنیاد فرهنگی، در مباحث ایشان در سال‌های دور دیده می‌شود که مباحث علمی زمان آینده محسوب می‌شده است.
توجه ایشان به پدیده‌های زبان به عنوان علم در زمان به گونه‌ای است که اکثر زبان‌شناسان، زبان عربی را ثابت یا به عبارتی به صورت همزمانی بررسی کرده‌اند.
سپس بانو ژاله آموزگار، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: قرار بود دکتر صادقی حضور داشته باشند که سرماخوردگی شدید، او را از این سعادت محروم کرد. افتخار می‌کنم درباره دوست عزیزم سخن بگویم. آشنایی من با ایشان در دهه ۴۰ بود.
قصد ندارم درباره تک‌تک آثار ایشان صحبت کنم ولی می‌توانم با اطلاعات غیرتخصصی خود ادعا کنم که آثار ایشان کلیدی است.
وی افزود: شاهکار اخیر ایشان چالش بین زبان عربی و فارسی در سده‌های اولیه است که مادة المواد دروس‌ ما است و پاسخی بر پرسش‌های ما. آذرتاش آذرنوش یک ایرانی اصیل عاشق ایران است. با وجود همه امکانات، ترجیح داد به ایران برگردد و فرزندانش را در وطن بپروراند و همسر فداکارش در خانه قدیمی، بیش از همه ما، نمادهای فرهنگی را پاس بدارد. ما همه عاشقانه به ایران خدمت کردیم و هرگز از زندگی در ایران پشیمان نشدیم. او در هوای این سرزمین هرچند اگر پاک نباشد تنفس می‌کند. مورد احترام همه است و دانشجویان و دانشمندان به او می‌بالند.
سپس دکتر عنایت‌الله فاتحی‌نژاد، مدیربخش ترجمه عربی دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی درباره تاثیر آثار ادبی دکتر آذرنوش گفت: درباره تاثیر ایشان بر تحول زبان و ادبیات عرب باید گفت، در دو محور بحث آموزش زبان عربی و پژوهش و تحقیق دو زبان و ادبیات عرب ایشان موثر بودند.
وی گفت: اساس آموزش زبان عربی در آموزش و پرورش، شیوه کهنه و فرسوده‌ای دارد که فکر می‌کنند با آموزش قواعد می‌توانند به مدارس و دانشگاه‌‌ها، عربی را یاد بدهند. هیچ دانش‌آموزی بر اساس قواعد عربی نتوانسته است زبان عربی را یاد بگیرد. شاید بتواند افعال را صرف کنند اما نمی‌توانند عبارتی از متن عربی را بخوانند. دکتر آذرنوش سالیان سال، دغدغه‌اش آموزش عربی بود و می‌دانست چنین شیوه‌ای کارآمد نیست و کتاب آموزش عربی را در دو جلد تالیف کرد و بسیاری از کسانی که آن را یاد گرفته‌اند، به کمک این کتاب زبان عربی را یاد گرفته‌اند که شیوه نوینی بنیانگذاری کرده است. او بر اساس الگوهای خاصی زبان عربی را یاد می‌دهد.
بعد از سخنان سخنرانان، گلدیس آذرنوش، قطعه شعری را در این بزرگداشت، قرائت کرد و در پایان لوح تقدیر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به استاد آذرتاش آذرنوش اهدا شد.


منبع: روزنامه اطلاعات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *